Αφύπνιση Ελλήνων

Όσοι επιθυμούν να καλλιεργήσουν και ελέγξουν τη δύναμη της σκέψης, θα κάνουν καλά να καλλιεργήσουν τη συνήθεια της παρατήρησης και να θυσιάσουν την απλή ευχαρίστηση της αργόσχολης περιπλάνησης σε οποιοδήποτε μέρος μπορεί να τους μεταφέρει το ρεύμα της φαντασίας. ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ Συγκέντρωση είναι το σταμάτημα των συνεχώς μεταβαλλόμενων τροποποιήσεων του νοητικού σώματος και το να κρατιέται αυτό διαμορφωμένο σε μια εικόνα.Η συγκέντρωση δεν είναι μια κατάσταση παθητικότητας αλλά αντίθετα μια κατάσταση έντονης και ρυθμισμένης δραστηριότητας. Στην αρχή της συγκέντρωσης πρέπει να ξεπεραστούν δύο δυσκολίες:

Εδώ θα πραγματευθούμε μια προσέγγιση του διαλογισμού που θυμίζει αρκετά την παραδοσιακή μέθοδο εξάσκησης. Είναι μια αγωγή αυστηρής πειθαρχίας, απαιτεί θέληση - την αναπτύσσει επίσης - και πιστεύω πως έχει καλά αποτελέσματα αρκεί να προσέξουμε ορισμένα σημεία. Όλα αυτά θα τα εξετάσουμε στην συνέχεια. Προκειμένου να ξεκινήσουμε χρειάζεται να έχουμε ξεκαθαρίσει ορισμένες βασικές έννοιες και κάποιες εκκρεμότητες με τον εαυτό μας. Ξεκινάμε από την εκμάθηση της συγκέντρωσης του νου και καταλήγουμε, σαν φυσική συνέχεια στον διαλογισμό.   Να ξέρουμε γιατί θέλουμε να μάθουμε να διαλογιζόμαστε. Καλή όμως βάση γι αυτό είναι να μην γνωρίζουμε διανοητικά τους λόγους, αλλά να αισθανόμαστε μια εσωτερική, ακατανίκητη διαισθητική τάση να το κάνουμε. Αυτό σημαίνει ότι ακολουθούμε κάποια βαθύτερη, αν και υποσυνείδητη παρόρμηση. Αν δεν λειτουργεί μέσα μας η «μαγνητική» έλξη του πνεύματος πολύ φοβάμαι ότι ματαιοπονούμε, γιατί δεν είναι δυνατόν να βρεθούν επαρκή διανοητικά επιχειρήματα για την «ωφέλει...

Θα κάνουμε μια σύντομη έρευνα ορισμένων μηχανισμών, που σχετίζονται με την δημιουργία, την λειτουργία και την μετατροπή του ασυνείδητού μας σε συνειδητό. Το ασυνείδητο είναι όλα όσα υπάρχουν μέσα μας και δεν τα αντιλαμβανόμαστε, ή ακόμα δεν θέλουμε να αντιληφθούμε. Οι παράγοντες που μετατρέπουν ένα γεγονός ή ένα στοιχείο του χαρακτήρα μας σε ασυνείδητο, μπορεί να ποικίλουν ξεκινώντας από την απλή αφηρημάδα ή την αδιαφορία, έως τον φόβο και τις ενοχές. Στο σημείο επαφής μεταξύ του συνειδητού και του ασυνείδητου υπάρχει ένα θα λέγαμε όριο, ένα «σύνορο». Ίσως θα μπορούσαμε να το ονομάσουμε μηχανισμό εικονικής πραγματικότητας. Ένας παραμορφωτικός φακός από σκέψεις ο οποίος παραλλάσσει, ή αποκρύπτει από την αντίληψή μας, το περιεχόμενο του ασυνείδητου χώρου μέσα μας. Πως κάτι, ένα γεγονός, μια ιδιότητά μας, καταβυθίζεται στο ασυνείδητο; Γιατί έχει πλέον χαθεί από το οπτικό μας πεδίο και δεν μπορούμε να την διακρίνουμε; Εξακολουθεί όμως να υφίσταται και να επιδρά επάνω μας και στην ζωή μας,...

ΟΙ ΕΞΩΤΕΡΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ Δεν υπάρχει εγχειρίδιο ή διδασκαλία διαλογισμού που να μην κάνει λόγο για τις απαραίτητες εξωτερικές συνθήκες που απαιτούνται ή που αποτελούν υποβοήθημα στην άσκηση του διαλογισμού. Από διάφορες πηγές θα μάθουμε για τις στάσεις του σώματος, των ματιών, των χεριών, για την διακόσμηση του δωματίου, για τον φωτισμό, για τους θορύβους, για καύση θυμιάματος, για σύμβολα, για ειδικό ντύσιμο, για ειδικές δίαιτες, για ψαλμωδίες, για μουσική και οτιδήποτε άλλο μπορείτε να φανταστείτε. Κάποιοι συγγραφείς ελαχιστοποιούν αυτού του είδους τις ρυθμίσεις και υπάρχουν ορισμένοι που τις καταργούν σχεδόν παντελώς. Δεν θα πάρω θέση για το πόσο απαραίτητα είναι όλα αυτά, ίσως οι ανάγκες διαφέρουν από άνθρωπο σε άνθρωπο, αλλά θα παρουσιάσω το θέμα σύμφωνα με το πως το βίωσα εγώ προσωπικά. Ούτως ή άλλως η προσωπική εμπειρία είναι το μόνο που μπορεί να πραγματευτεί κανείς. Τις γνώμες των άλλων μπορείτε να τις βρείτε στις δικές τους εργασίες, δεν υπάρχει λόγος να τις ξαναδιαβάσετε εδώ....

Η ΘΕΣΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗ Αυτό σημαίνει την παρατήρηση του περιεχομένου του εσωτερικού μας κόσμου από μια αντιληπτική θέση έξω από τις σκέψεις και τα συναισθήματά μας. Να τα παρατηρούμε όλα αυτά σαν να είναι αντικείμενα που εμφανίζονται μπροστά στο μάτι της αντίληψής μας. Δεν αρκεί να συγκεντρωθούμε μέσα μας, αλλά απαιτείται να μην απορροφηθεί η συνειδητότητά μας από τις παρατηρούμενες δραστηριότητες. Αυτή είναι η θέση του  παρατηρητή.  Ο παρατηρητής δεν είναι κάποια σκέψη, ούτε το εγώ που συναρμολογείται από τις διάφορες σκέψεις μας, αλλά η καθαρή επίγνωση. Δεν είναι κάτι που το παρατηρούμε, αλλά κάτι το οποίο  είμαστε. Η απουσία της ταύτισης με τα στοιχεία του εσωτερικού μας κόσμου επιτρέπει να τα αξιολογήσουμε με ένα πιο ολοκληρωμένο τρόπο. Βλέπουμε τον εαυτό μας και την ζωή μας, χωρίς τα φίλτρα π.χ. των συναισθημάτων μας, αντιλαμβανόμενοι ξεκάθαρα τους μέχρι τώρα αθέατους μηχανισμούς της ζωής μας και τα πραγματικά μας κίνητρα. Φανταστείτε κάποιον άνθρωπο ο οποίος φοβάτα...

Παρ' ότι ο διαλογισμός δεν είναι κάποια τεχνική αλλά η άμεση κατάσταση της εσωτερικής σιγής, που προκαλείται από την αυξημένη επίγνωσή μας, έχω διαπιστώσει πως κάποια απλά μέσα μπορεί να μας διευκολύνουν. Προσωπικά τα χρησιμοποιώ περιστασιακά και με πολύ επιφύλαξη, γιατί αυτά δεν έχουν καμία σχέση με την ουσία του διαλογισμού και με κανένα τρόπο δεν μπορούν να την υποκαταστήσουν. Η πίεση βέβαια όχι μόνο δεν βοηθάει αλλά είναι η ίδια ένας παράγων διαταραχής. Σημαίνει ότι ο εαυτός μας για κάποιους λόγους δεν συνεργάζεται. Αν όμως εμείς τον πιέσουμε βίαια με την θέλησή μας αυτός θα επαναστατήσει. Η καλύτερη τακτική είναι να τον "πείσουμε", μέσω της ώριμης αντιμετώπισης των γεγονότων και του εαυτού μας. Έτσι τα συναισθήματά μας σταδιακά θα μεταβληθούν και θα ηρεμήσουν, και τις αλλαγές που φοβόμασταν θα αρχίσουμε να τις επιθυμούμε. Όταν κάποιος ρωτάει για τεχνικές συνήθως υπονοεί ενδόμυχα κάτι που θα τον διευκολύνει να πετύχει αποτελέσματα, χωρίς να δώσει τα απαραίτητα ανταλλ...

Όταν αρχίσουμε να ασχολούμαστε με τον διαλογισμό πάντοτε διαπιστώνουμε ένα ασυγκράτητο χείμαρρο σκέψεων να μας κατακλύζει. Είναι αδύνατον να τον σταματήσουμε και όσο περισσότερο πιεζόμαστε τόσο αυτός ενδυναμώνεται και μάλιστα πολλές φορές συμβαίνει να έχουμε την σκέψη ότι δεν σκεφτόμαστε, να ονειροπολούμε ότι είμαστε συγκεντρωμένοι. Σκεφτόμαστε ότι διαλογιζόμαστε, ενώ στην πραγματικότητα μας έχουν κατακλύσει οι άσχετες σκέψεις. Η πίεση και η κατά μέτωπο επίθεση με την δύναμη της θέλησής μας, δεν φέρνει κανένα αποτέλεσμα. Ο ανυπάκουος νους μας τρέφεται κατά κάποιο τρόπο από τις προσπάθειές μας και ενισχύει την πεισματική του αντίσταση. Τι πρέπει να κάνουμε; Φαίνεται πως είναι αδύνατον να σταματήσουμε τις σκέψεις μας. Μπορούμε όμως να τις αφήσουμε να σταματήσουν μόνες τους, όταν πάψουμε να τροφοδοτούμε με ενέργεια την πηγή τους; Αυτό είναι μια καλή ιδέα, αρκεί να ανακαλύψουμε την πηγή των ανεξέλεγκτων σκέψεων και το είδος της ενέργειας που καταναλώνουν. Ας δούμε λοιπόν σε πρώτη φάση για...

Ας υποθέσουμε ότι εκτελέσαμε κάποια άσκηση διαλογισμού και μετά σηκωνόμαστε για να συνεχίσουμε τις δουλειές μας. Σε τι κατάσταση θα βρεθεί ο νους μας; Μοιραίο είναι σταδιακά να επανέλθει στην πρότερη χαοτική του κατάσταση, χάνοντας σχεδόν όλα τα πλεονεκτήματα του διαλογισμού. Προσέξτε όμως: Αν εμείς θεωρούμε ότι ο διαλογισμός είναι κάτι σαν όλες τις υπόλοιπες δραστηριότητές μας, κάτι που το κάνουμε ή χρησιμοποιούμε, περνώντας μετά σε κάτι άλλο, τότε θα εγκαταλείψουμε την διαλογιστική κατάσταση για να την αντικαταστήσουμε με εκείνη την κατάσταση του νου, που όπως νομίζουμε μας εξυπηρετεί στις επόμενές μας δραστηριότητες. Έτσι δεν θα έχουμε σταθερά αποτελέσματα διότι δεν θα υπάρχει συνέχεια. Όταν είμαι καθιστός με κλειστά τα μάτια με συμφέρει να διαλογίζομαι, όταν όμως προσπαθώ να βγάλω χρήματα ή να απολαύσω το φαγητό μου ο διαλογισμός είναι ανεπιθύμητος. Η έννοια του ανεπιθύμητου σημαίνει ότι θα ξεριζώσω από μέσα μου κάθε κατάλοιπο από την άσκησή μου και τελικά δεν θα καταφέρω ποτέ να ...

Η πρώτη ερώτηση που κάνει κανείς όσον αφορά την πρακτική εξάσκηση του διαλογισμού είναι για τις τεχνικές. Πως δηλαδή γίνεται ο διαλογισμός στην πράξη. Εδώ έχουν γραφτεί και ειπωθεί πολλά, αυτό που έχει όμως την μεγαλύτερη σημασία είναι το τι λειτουργεί στην δική μας περίπτωση. Αυτό που είναι αποτελεσματικό για μας. Όχι για τους άλλους. Λογικό όμως είναι κάτι που θα φέρει αποτελέσματα σε μας να μην βοηθήσει κάποιους άλλους και αντίστροφα. Οι απόψεις που θα αναπτύξω στην συνέχεια είναι απολύτως προσωπικές, δεν θα ήθελα να απορρίψω καμία τεχνική, το μόνο όμως που μπορώ να κάνω είναι να περιγράψω το τι λειτούργησε στην δική μου περίπτωση, ελπίζοντας ότι αυτό θα βοηθήσει και ορισμένους άλλους. Αν εκφραστώ αρνητικά για κάποιες τεχνικές αυτό σημαίνει απλώς ότι δεν λειτούργησαν σε μένα, ίσως και να με εμπόδισαν, όχι όμως ότι δεν θα ήταν χρήσιμες σε άλλους ανθρώπους διαφορετικής ιδιοσυγκρασίας. Για να ξεκινήσουμε μπορούμε να πούμε ότι ο καλύτερος διαλογισμός είναι αυτός που γίνεται χωρίς την χ...

Έχουμε καταλήξει έως τώρα ότι ο διαλογισμός είναι ζήτημα χειρισμού της προσοχής και της επίγνωσης γενικότερα. Παρακολουθούμε προσεκτικά ό,τι υποπίπτει στην αντίληψή μας χωρίς να απορρίπτουμε, να επιλέγουμε, ή να κρίνουμε. Αν κάτι από αυτά υπάρχει λόγος να γίνει, τότε παρακολουθούμε επίσης την διαδικασία της επιλογής ή της κρίσης μας. Δεν πιεζόμαστε να επιτύχουμε κάποιον στόχο, απλώς παρατηρούμε αυτά που συμβαίνουν μέσα μας και γύρω μας δίνοντας όλη μας την προσοχή, χωρίς ένταση όμως. Γίνεται αντιληπτό ότι αυτή η αυξημένη προσοχή είναι κάτι που μπορεί να υπάρχει ολόκληρη την ημέρα, παράλληλα με κάθε άλλη δραστηριότητα. Δεν απαιτεί ιδιαίτερο χρόνο. Απαιτεί μόνο την επιθυμία μας να το κάνουμε. Τι συμβαίνει τώρα όταν το κάνουμε αυτό. Κατ΄ αρχήν αδειάζει ο νους μας με φυσικό τρόπο και δημιουργείται μέσα μας μια κατάσταση αυξημένης προσοχής και εσωτερικής σιωπής. Ας υποθέσουμε ότι μας ενδιαφέρει κάτι. Πιστεύουμε σε μια ιδεολογία, σε κάποια πολιτική παράταξη έστω. Χωρίς να θέλουμε να γίνουμε...

Αυτό το οποίο έρχεται σαν πρώτη εικόνα στο άκουσμα της λέξης διαλογισμός, τουλάχιστον σε αυτούς που εντρυφούν στο θέμα, είναι η έννοια του ελέγχου του νου. Μια νοητική διαδικασία πραγματοποιούμενη με την δύναμη της θέλησης. Ίσως αυτό να είναι η μια όψη του νομίσματος. Η όψη αυτή έχει επικρατήσει, ίσως γιατί ολόκληρος ο πολιτισμός μας επιδιώκει το επίτευγμα, τον ανταγωνισμό και τις συγκρούσεις. Έτσι και ο διαλογισμός γίνεται μια ενεργητική διαδικασία επιβολής στον εαυτό μας. Αναμφισβήτητα είναι και ενεργητικός και επιβολή. Έχουν όμως οι λέξεις αυτές την νοηματική χροιά που τους δίνουμε στο πρώτο άκουσμα; Όσοι έχουν παιδιά γνωρίζουν εκ πείρας ότι υπάρχουν φαινομενικά δύο τρόποι να επιβληθείς. Η απειλή και το ενδιαφέρον. Με την απειλή θέτει κανείς απαγορεύσεις στο παιδί, όπως θα μπορούσε αναλογικά να απαγορεύσει στον νου του να σκεφτεί κάτι, ιδίως όταν αυτό το κάτι είναι επικίνδυνο και ψυχοπαθολογικό. Τότε απαιτούνται άμεσα και σκληρά μέτρα έκτακτης ανάγκης. Δεν έχουμε καιρό για λεπτότητ...

Με προβλημάτισε αρκετά το περιεχόμενο που θα έπρεπε να παρουσιάσω σχετικά με τον διαλογισμό. Η προσωπική εμπειρία είναι ελλιπής και μεταβάλλεται ανάλογα με τις εσωτερικές και εξωτερικές συνθήκες στις οποίες βρίσκεται ο καθένας. Δυστυχώς δεν έχω την δυνατότητα να εισδύσω σε μεγάλο βάθος στην ουσία του διαλογισμού, θα γίνει όμως μια προσπάθεια να αποσαφηνιστούν κάποια βασικά στοιχεία. Θα ήθελα να προειδοποιήσω τον αναγνώστη ότι τα αναγραφόμενα απηχούν μόνο προσωπικές απόψεις, δεν αποτελούν διδασκαλία, ούτε έχουν το κύρος κάποιας αλήθειας, ούτε καν είναι κάτι το σταθερό, αλλά μεταβάλλονται με την πάροδο του χρόνου. Ενδεχομένως να περιέχουν σφάλματα και ατέλειες, αλλά είναι ό,τι καλύτερο μπορεί να διατεθεί από μέρους μου αυτή την στιγμή. Ας υπάρχει λοιπόν η μέγιστη επιφυλακτικότητα. Από τις διάφορες πιθανές προσεγγίσεις του διαλογισμού ας θεωρηθεί ότι αυτή είναι μια ακόμα. Έχω την αίσθηση η οποία μου δημιουργήθηκε άμεσα από την πρώτη επαφή με το θέμα αυτό, ότι το βασικό κλειδί του διαλογι...

         Ο καθημερινός διαλογισμός έχει τη δύναμη να μεταμορφώνει τη ζωή μας . Ο χρόνος που αφιερώνουμε σε αυτή τη διαδικασία είναι πολύτιμος,  και ο πλούτος από τα οφέλη τεράστιος!                          Ελευθερώνει ένα νέο είδος ενέργειας , που σπάει τα δεσμά και τις προσκολλήσεις από το παρελθόν. Μας μαθαίνει να  εστιάζουμε στο εδώ και στο τώρα . Αυτό από μόνο του είναι άκρως θεραπευτικό. Μαθαίνοντας να ζούμε τη κάθε στιγμή, σταματάμε να ανησυχούμε υπερβολικά για το μέλλον, και παύουμε να στενοχωριόμαστε για το παρελθόν. Έτσι μεταφερόμαστε από μια κατάσταση άγχους και ανησυχίας, ή κατάθλιψης και στενοχώριας αντίστοιχα,  στη ψυχική υγεία και γαλήνη . Ηρεμεί το νευρικό σύστημα,  ενισχύει τη σωστή λειτουργία της μνήμης και της συγκέντρωσης, μειώνει τις διαταραχές της διάθεσης,  χαρίζει εσωτερική ευδαιμονία . ...